May 1, 2011

ዞባዊ ውህደትን ምትሕብባርን ናይ ምርግጋጽ ቃልሲ ክቕጽል ከምዝግባእ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣነጺሩ።

ኣብ ዝሓለፈ 20 ዓመታት ካብ ዘጋጠመ መኻልፍ እኹል ትምህርቲ ተረኺቡ ስለዘሎ፣ እቲ ካልእ ኣማራጺ ዘይብሉ – ዞባዊ ውህደት፣ ምምልላእን ምትሕብባርን ናይ ምርግጋጽ ቃልሲ ክቕጽል ከምዝግባእ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ ኣብ ካልኣይ ክፋል ናይቲ ምስ ማዕከናት ዜና ውሽጢ ሃገር ዘካይዶ ዘሎ ቃለ-መሕትት ኣነጺሩ።

ኣብቲ ንህልዊ ዞባዊ ኩነታትን ምዕባለታትን ቀርኒ-ኣፍሪቃ፣ ቀይሕ-ባሕሪ፣ ወሽመጥ ዓደን፣ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን – ኣብ ምድረ-ቤት ገፊሕ መቓንን ርሒብ ኩርናዕ ርእየትን ኣብ ዝሃቦ ዝርዝራዊ ቃለ-መሕትት ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ኣብ ፈለማ ተስዓታት ምስ ናጽነት ኤርትራን ምርግጋጽ ለውጢ ኣብ ኢትዮጵያን ሱዳንን፣ ኣብ ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ውህደትን ርግኣትን ዘረጋግጽ ዘተስፉ ምዕባለ ተበጋጊሱ ምንባሩ፣ እዚ ግን በቲ ብደረጃ ዓለም ዝተኸስተ ኣዝዩ ሓደገኛ እንኮ-ቍጥባዊ ምዕባለ ከምእተቘጽየ ኣብሪሁ።

ነቲ ካብ ክልተ-ቍጥባዊ ናብ እንኮ-ቍጥባዊ ዝማዕበለ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ ሰፊሕ መብርሂ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ “መወዳድርቲ ሓይሊ ክህልወና የብሉን፤ ዓለም ብኹሉ ተቘጻጺርናያ ኢና” እናተባህለ ንዓለም ናብ ናይ ጽልዋ ከባቢታት ንምምቕቓላ ዝተራእየ ብድዐ፣ ናብ ምትፍናን ዝመርሕን ንምትእትታው ባብ ዘርሑን ኣዝዩ ሓደገኛ ምንባሩ ብምምልካት፣ በዚ ምኽንያት’ዚ እቲ ተበጋጊሱ ዝነበረ ውህደት ብኣሉታ ከምእተጸልወ ገሊጹ።

ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ንኩነታት ሱዳን ብሓፈሻ ነቲ ኣብ ደቡብ ሱዳን መጺኡ ዘሎ ምዕባለታት ድማ ብፍላይ ኣመልኪቱ ኣብ ዝቐረበሉ ሕቶ ኣብ ዝሃቦ ምላሽ፣ ቀዋሚ ፖሊሲ ኤርትራ፣ ንመሰል ርእሰ-ውሳነ ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ኣብ ሓድነት ሱዳን ዝድግፍ’ኳ እንተኾነ፣ ህዝቢ ደቡብ ሱዳን ዝወስዶ ምርጫ ኣብ ሱዳን ሰላምን ቅሳነትን ዘውሕስ ክኸውን እምበር ጠንቂ ኲናት ክኸውን ከምዘይትድግፍ ብምሕባር፣ ነዚ ንምርግጋጽ፣ ኤርትራ ኣብ ሃናጺ ጽምዶ ኣትያ ምቕሉል ተራኣ ክትጻወት ምጽናሓ ብዝርዝር ኣረዲኡ።

“ኣብ ሱዳን ተፈጢሩ ዘሎ ክውን ኩነት ናጽነት፣ ሕጂ’ውን ብእወታዊ ጽምዶ ንዕዉት ህላወ’ታ ሓዳስ ሃገር ክሰርሕ ይግባእ” ዝበለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፣ እታ ሓዳስ ሃገረ ደቡብ ሱዳን ካብ ሰለስተ ሰብ-ሰርሖም ሓደጋታት ማለት – ንቝልቍል ዘተፋንን ፖለቲካዊ ሃዋህው፣ ከምኡ’ውን ሃይማኖታዊ፣ ዓሌታውን ቀቢላውን ምትፍናን ካብ ምፍጣር፤ ምዕሩይ ዝርግሐ ዕድላትን ጸጋታትን ዘየረጋግጽ፣ ንዝበዝሑ ዝህምሽ፣ ንውሑዳት ዝብክል ኩነታት ካብ ምዅስኳስ፤ ሓራ ሓርነት ዘይብሉ ናብ ምእህጓር (ተድዊል) ልኡላውነት ዘምርሕ ናይ ደገ ምትእትታውን ጐይተትነትን ከም ውሁብ ካብ ዝወስድ ሃዋህው ካብ ምፍጣር ምጥንቃቕ ከምዘድሊ ኣስሚሩሉ።

ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ተኸሲቱ ዘሎ ኩነታት፣ ኣብተን ሃገራት ዝነበረ ንረብሓ ብዙሓት ዝህምሽን ስድራ-ቤታዊ ፖለቲካን ዝጠንቁን ዘይቅርዑይ ምሕደራ ዝፈጠሮ ድጕል ስምዒት’ኳ እንተኾነ፣ ብገዚፍ ምትእትታው ናይ ግዳም ሓይልታት ከምዝበኣሰ ርእሰ-ግሉጽ ከምዝኾነ ኣብነታት ብምጥቃስ ድሕሪ ምግላጽ፣ ብዙሕ ሕቶታት ዘለዓዕልን ሓያል ተመኵሮ ዘቕስምን ከምዝኾነ ብምምልካት፣ “ቅድም ቀዳድም እዚ ዘይሕጋውን ዘራግን ናይ ደገ ምትእትታው ደው ኢሉ፣ እቶም ህዝብታት ጉዳያቶም ባዕሎም ንኽውስኑን ንኽፈትሑን ዕድል ክወሃቦም ኣለዎ” ክብል ኣነጺሩ።

“እቲ ዝዓበየ ሓደጋ ኣብ ዘይማዕበላ ሃገራት፣ ናብ ስድራ-ቤታዊ ድኳን ክቕየራ ከለዋ’ዩ” ዝበለ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ስልጣን ሒዝካ – ምስ ናይ ግዳም ሓይልታት ብምምሽጣር ዝግበር ምዝማት ሃብቲ ሃገርን ህዝብን ከብቅዕ፤ ሃገራት ርግኣት ረኺበን ምዕሩይ ምዕባለ ከረጋግጻ እንተኾይነን ድማ ካብ’ዚ ሓደገኛ ሳዕቤናት ዘኸትል ተርእዮ ክሕየባ ከምዝግባእ ብምንጻር፣ “ብስልጣን ጸጋታት ሃገር ዝዝመት እንተኾይኑ፣ ሃገራት ትርጕም ክህልወን ኣይክእልን’ዩ” ኢሉ።

ኣስዒቡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ ሓድሽ ዓለማዊ ስርዓት ዝፈጠሮ ጸገማት ተራእዩ ስለዘሎ፣ ኣህዛብን ሃገራትን ክቐስኑ እንተኾይኖም፣ እቶም መሳርሒ ዝኾኑ ዘለዉ ኣህጉራውያንን ዞባውያንን ውድባት ክህደሱ ከምዝግባእ፤ እዚ ግን ብትምኒት ከምዘይመጽእ ገሊጹ።

******* ኣ.ዜ.ኤ *******

Hirgigo power plant: Project worth over 98 Million...

Cabinet Ministers holds meeting

“Beyond Refugee Crisis and Human Tracking...

Engaging & Understanding the Horn of Africa...

Speech by H. E. Ambassador Hanna Simon, Permanent...

The Board of Directors of the African Development...